Czy chory oddycha?
Jest wiele sposobów na sprawdzenie, czy chory oddycha. Istotne jest jednak zawsze, aby dokonać tego możliwie jak najszybciej. Można nachyliwszy się nad ustami i nosem chorego sprawdzać, czy słychać jego oddech. Można również przybliżyć np. lusterko do ust i nosa chorego. Jeżeli pokryje się ono parą, to świadczy o utrzymanym oddychaniu. Jeżeli mamy płatek ligniny lub nitkę z gazy, można — zbliżywszy je do ust i nosa chorego — obserwować ruchy wywołane wydechem i wdechem.
Oddychanie związane jest z ruchami klatki piersiowej, które również można obserwować. Należy tutaj z naciskiem podkreślić, że ruchy oddechowe mogą być zachowane, przynajmniej przez pewien czas, nawet wówczas, kiedy powstała całkowita niedrożność oddechowa. Wtedy są to, oczywiście, ruchy daremne, które usiłują pokonać przeszkodę w drogach oddechowych, jednak bezskutecznie. Nie dają one żadnej wymiany gazowej.
Kategoria: Bez kategorii | |
Posłużenie się testem, dotyczącym sprawdzenia przytomności, ma szczególne znaczenie praktyczne, ponieważ stwierdzenie, że chory jest przytomny upewnia nas pośrednio, że utrzymane jest oddychanie i krążenie krwi bez konieczności badania, co oszczędza wiele czasu.
Na pytanie, dotyczące utrzymania przytomności, możliwe są jedynie dwie odpowiedzi: „tak” lub „nie”. Odpowiedź: tak — oznacza, że chory jest przytomny, a więc musi także pracować układ oddechowy i krążenia krwi. Postępowanie. Chory nie wymaga zabiegów reanimacyjnych. Ratownikowi wolno jest teraz zająć się zaopatrzeniem uszkodzeń ciała, jeśli ich chory doznał, lub innymi czynnościami związanymi ze stanem chorego.
Odpowiedź: nie — oznacza, że chory jest nieprzytomny.
Postępowanie. Konieczna jest natychmiastowa odpowiedź na pytanie dotyczące oddychania.
Kategoria: Bez kategorii | |
Czy chory jest przytomny?
Ustalenie przytomności u chorego jest proste. Reaguje on na bodźce z otoczenia i spełnia co najmniej 2—3 proste, głośno wypowiedziane polecenia, jak np. otworzyć oczy, otworzyć usta, unieść głowę, podnieść rękę, podnieść nogę itp. Jeżeli wykona te polecenia i nawiążemy z nim kontakt, to możemy uznać go za przytomnego. Stwierdzenie to jest wskazówką, że w danym momencie chory nie wymaga zabiegów reanimacyjnych. Nie oznacza to oczywiście, że nie wymaga on udzielenia innej pomocy doraźnej, lub też za kilka minut sytuacja tak się nie zmieni, że reanimacja będzie nieodzowna.
Kategoria: Bez kategorii | |
Jak rozpoznać rodzaj zagrożenia” i jak działać skutecznie?
Postępowanie ratunkowe musi być bardzo konsekwentne i opierać się na logicznych przesłankach. Dla ułatwienia podjęcia decyzji bardzo przydatny jest w praktyce poniższy schemat postępowania, który składa się z czterech pytań. Zadaje je sobie ratownik i udziela na nie odpowiedzi. Na każde pytanie są możliwe jedynie dwie odpowiedzi: „tak” lub „nie”, co nie pozwala na odpowiedzi pośrednie lub wieloznaczne. Każdej z tych odpowiedzi przypisany jest tylko jeden sposób postępowania ratunkowego.
Pytania dotyczą: przytomności, oddychania, krążenia krwi i śmierci oraz muszą być stawiane tylko w tej kolejności.
Kategoria: Bez kategorii | |
W stanie głębokiej utraty przytomności nie występuje odruch rogówkowy, który polega na mrugnięciu lub zaciśnięciu powiek po delikatnym dotknięciu rogówki brzegiem gazika lub narożnikiem chusteczki. W tych stanach często po rozchyleniu powiek źrenice są bardzo szerokie lub niesymetryczne, tzn. jedna jest rozwarta szeroko, a druga zwężona. Źrenice rozwarte szeroko i nieruchome, tj. nie kurczące się pod wpływem światła, świadczą o poważnym uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego.
Jeśli uszkodzenia mózgu dotyczą tych części, w których mieszczą się ośrodki sterujące oddychaniem i krążeniem, to głęboka utrata przytomności często poprzedza rychłe ustanie oddychania i zatrzymanie krążenia krwi.
Kategoria: Bez kategorii | |
Zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego
Jednym z najczęściej występujących skutków zaburzeń czynności ośrodkowego układu nerwowego jest utrata przytomności, a także objawy oczne, które wskazują na poważne uszkodzenie mózgu. Do objawów tych należą: zachowanie się gałek ocznych (ustawienie lub ruchy), brak odruchu rogówkowego oraz zachowanie się źrenic (ich wielkość i reakcja na światło).
W niektórych uszkodzeniach, najczęściej związanych z krwotokami mózgowymi, stłuczeniami i krwiakami zewnątrz- i pod-oponowymi, u człowieka nieprzytomnego gałki oczne ustawiają się nie w pozycji centralnej, lecz w kątach oka lub są zwrócone ku górze, czy skośnie w bok, albo też wykazują powolne ruchy.
Kategoria: Bez kategorii | |
Ciężkie zaburzenia w oddychaniu powoduje również groźny dla życia krwotok. Krew z uszkodzonego płuca wylewa się obficie zarówno do jamy opłucnej, jak i do oskrzeli oraz tchawicy. Podczas kaszlu, a przy obfitym krwotoku przy każdym wydechu, krew przez usta wydobywa się z dróg oddechowych. W tej sytuacji zagrożenie życia wynika nie tylko z ograniczenia dyfuzji gazów w pęcherzykach, ale także z zaburzeń mechaniki oddychania wskutek uszkodzenia ściany klatki piersiowej oraz z niedrożności oddechowej wywołanej zatkaniem dróg oddechowych krwią.
Bardzo poważny w skutkach i zwykle trudny do rozpoznania jest częściowy lub całkowity zator krążenia płucnego, czyli ograniczenie lub całkowite zamknięcie przepływu krwi przez płuca wskutek zatkania skrzepliną naczyń płucnych zawleczoną z prądem krwi do rozgałęzień tętnicy płucnej, która — zamykając całkowicie światło tętnicy płucnej — powoduje śmierć w ciągu kilku minut. Drobne zatory małych rozgałęzień tętnicy płucnej chory może przeżyć.
Kategoria: Bez kategorii | |
Złamanie, a zwłaszcza wyłamanie kilku lub kilkunastu żeber, powstałe najczęściej wskutek urazu mechanicznego, jak upadek z wysokości, wypadek komunikacyjny itp., powoduje poważne ograniczenie wymiany gazów pomiędzy pęcherzykami a atmosferą, co, jeśli uszkodzenia są rozległe, stanowi groźbę dla życia. Do najgroźniejszych jednak urazów należą te, które wywołują przerwanie ściany klatki piersiowej i.powstanie w niej otworu, przez który za każdym wdechem wpada do jej wnętrza powietrze. Powstaje wówczas otwarta odma opłucnowa, co powoduje obkurczenie płuca aż do całkowitego wyłączenia jego udziału w oddychaniu. Niekiedy również samo płuco ulega uszkodzeniu, np. przedziurawieniu lub rozerwaniu.
Kategoria: Bez kategorii | |
Zatkanie przez ciało obce małego oskrzela lub oskrzelika nie jest zwykle tak bardzo groźne, bowiem wyłączony z oddychania odcinek płuc nie jest wielki. Jeśli jednak ciało obce jest większe, to wówczas może zatkać oskrzele główne prawe lub lewe, przez co natychmiast ulega wyłączeniu z oddychania jedno płuco. Sytuacja taka jest groźna. Najgroźniejsza jest jednak sytuacja wtedy, kiedy ciało obce utkwi w tchawicy lub krtani. Ulegają wówczas wyłączeniu oba płuca. Jeśli ciało obce nie zostanie natychmiast usunięte, np. przez wytrzepanie, wytrząśnięcie, w ciągu kilku minut nastąpi śmierć. Groźne sytuacje mogą powstać także wskutek uszkodzeń klatki piersiowej, która rozszerzając się i kurcząc naprzemiennie rozciąga i zgniata płuca, wywołuje zmianę ich objętości, czyli wdech i wydech. Najczęściej uszkodzenia dotyczą żeber.
Kategoria: Bez kategorii | |
Duszący się człowiek
Zaburzenia drożności dróg oddechowych wywołujące bezdech zdarzają się często jako czynnik pierwotny, zwłaszcza u osób nieprzytomnych z wiotczejącymi mięśniami i zanikającymi lub już nieistniejącymi odruchami obronnymi, jak kaszel. Jednym z bardzo groźnych zaburzeń oddychania jest również niedrożność oddechowa wywołana ciałem obcym, które przypadkowo dostało się do dróg oddechowych. Najczęściej zdarza się to u małych dzieci. Może to być np. kęs pokarmowy, cukierek, groch itp. Ciało obce, kiedy dostanie się do dróg oddechowych, zostaje wraz z wdychanym powietrzem porwane w głąb oskrzeli. Tam w jednym z mniejszych oskrzeli zatrzymuje się, co powoduje napad gwałtownego kaszlu, który niekiedy może wyrzucić na zewnątrz ciało obce.
Kategoria: Bez kategorii | |
